Home / Chơi & Học / 6 KIỂU HÌNH THỨC CHƠI CỦA TRẺ NHỎ

6 KIỂU HÌNH THỨC CHƠI CỦA TRẺ NHỎ

Albert Einstein: “PLAY IS THE HIGHEST FORM OF RESEARCH.”

“CHƠI” không đơn thuần là một hoạt động giải trí nghỉ ngơi ngoài giờ học. Với trẻ nhỏ, chơi chính là một nhiệm vụ nghiêm túc, thật sự nghiêm túc. Theo Viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP): “Chơi là một nền tảng quan trọng để phát triển các kỹ năng học hỏi trong thế kỷ 21, ví dụ như kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng hợp tác, và óc sáng tạo.”

Nhưng phụ huynh thường gặp thử thách trong việc chơi cùng trẻ, với 2 vướng mắc sau: “Hết trò rồi. Không biết chơi gì với con?” và “Chơi thế nào cho đúng cách để giúp trẻ phát triển?” Khi chúng ta xem Chơi là một nhiệm vụ nghiêm túc, hãy cùng tìm hiểu ngọn ngành. Chơi cũng có đủ kiểu.

 

 

TRẺ NHỎ CÓ TẬN 6 KIỂU HÌNH THỨC CHƠI [6 Types of PLAY]

Các nhà nghiên cứu đã xác định được ít nhất sáu kiểu chơi khác nhau. Hầu hết trẻ thích và sẽ nhiệt tình tham gia vào nhiều loại hình chơi đa dạng.

1. Solitary / Independent Play: Chơi một mình, hoặc Chơi độc lập. Khi chơi một mình, trẻ học cách tập trung, tự suy nghĩ, đưa ra ý tưởng sáng tạo và tự điều tiết cảm xúc. Tất cả những điều rất quan trọng cho nền tảng học hỏi về sau. Khi một đứa bé khỏe mạnh và phát triển tốt đang tự mình chơi vui vẻ, đừng cố làm phiền trẻ (Tuy nhiên, cần lưu ý đến các dấu hiệu Rối loạn Phát triển nếu trẻ luôn chỉ chơi một mình hàng giờ liền).

2. Parallel Play: Chơi song song, nghĩa là khi các trẻ chơi bên cạnh nhau, nhưng không phải chơi cùng và tương tác qua lại với nhau. Kiểu chơi này thường phổ biến ở độ tuổi toddler mầm non, 1-3 tuổi. Những đứa trẻ thường chơi cùng những món đồ chơi giống nhau và tham gia vào cùng một hoạt động tương tự. Chơi song song rất quan trọng vì nó dạy cho trẻ khả năng điều tiết đồng đẳng (peer regulation), kỹ năng quan sát, cách hòa hợp với người khác trong cùng một không gian, cũng như cách làm việc độc lập.

3. Cooperative Play: Chơi hợp tác là một hình thức chơi có tổ chức hơn. Đứa trẻ chơi như một thành viên trong một nhóm, có mục tiêu chung chẳng hạn như thực hiện một dự án nghệ thuật hoặc đóng kịch, diễn trò, cùng tham gia tưởng tượng. Khi chơi hợp tác, tố chất của một nhà lãnh đạo tương lai hoặc một người thực hiện nhiệm vụ cần mẫn rất dễ để nhận biết.

4. Skill mastery Play: Chơi để thành thạo kỹ năng xảy ra khi một đứa trẻ đang học cách làm một điều gì đó mới. Thông thường, trẻ sử dụng phương pháp thử và sai (trial and error) để lặp đi lặp lại một kỹ năng hoặc nhiệm vụ. Việc chơi để thành thạo kỹ năng thường xảy ra khi trẻ học ném bóng, đạp xe, bơi hoặc tự đu người lên xà.

5. Sensory motor Play: Chơi Vận động giác quan xảy ra khi trẻ sử dụng năm giác quan và các kỹ năng vận động của bản thân. Cha mẹ có thể thấy em bé sơ sinh không màng gì lắm chức năng phát nhạc và bấm nút cho ánh sáng xanh đỏ đổi màu và chỉ thích đưa cái máy đó vào miệng để nếm, ngửi, hoặc đập “beng beng” xuống đất. Đối với trẻ mầm non và trẻ mẫu giáo, chơi vận động cảm giác là khi trẻ chơi với cát, bùn, nước hoặc đất sét.

6. Rough and tumble Play: Chơi “thô bạo” và lộn xộn, là khi trẻ tham gia vào các hoạt động với mức cường độ và năng lượng cao. Ví dụ: buổi chơi bắt đầu với việc xếp hình và nhanh chóng trở thành đấu vật hoặc đuổi bắt. Kiểu chơi này không nhất thiết luôn là về vận động thể chất nhưng nó thay đổi nhịp độ nhanh chóng và liên quan đến điều gì đó bất ngờ. Các ông bố thường có xu hướng tham gia vào các trò chơi thô bạo và lộn xộn hơn.

CHA MẸ NÊN LÀM GÌ KHI CHƠI CÙNG CON?

Là cha mẹ, ai cũng muốn con mình trải nghiệm, khám phá và học hỏi. Đ Dưới đây là một số gợi ý hữu ích khi bạn bước vào thế giới chơi của trẻ.

  • Việc lặp đi lặp lại có thể khiến người lớn nhàm chán, nhưng với trẻ con thì không. Trẻ học bằng cách lặp đi lặp lại. Trẻ không dễ chán và sáng tạo hơn chúng ta tưởng rất nhiều. Với một món đồ chơi hoặc một hoạt động mới, trẻ thường cần rất nhiều ngày để “lật mở” (scaffolding), tìm tòi, thử nghiệm và khám phá. Một “dự án” thường chỉ được thuần thục sau 1-2 tuần. Với một trò chơi quen thuộc, trẻ sẽ chủ động sáng tạo ra nhiều cách chơi và cách tiếp cận khác nhau.
  • Hãy dành thời gian để chơi cùng con vì đó là lúc trẻ tập trung tiếp thu thông tin và kiến thức mới một cách hiệu quả nhất. Đừng nghĩ rằng trẻ chỉ học bằng cách ngồi xuống và học theo giáo trình.
  • Hãy tham gia nhiệt tình. Trở thành một thành viên của cuộc chơi thay vì cố gắng chỉ đạo. Hãy để trẻ đưa ra các quy tắc.
  • Hãy để con dẫn đầu. Chơi hiệu quả nhất khi cha mẹ đáp ứng các tín hiệu của con và làm theo sự hướng dẫn của chúng. Hãy quan sát, lắng nghe và hòa nhịp vào trò chơi mà trẻ khởi xướng!
  • Hãy để trẻ xác định nhịp độ chơi. Cách tốt nhất để dạy một kỹ năng mới là chỉ cho trẻ cách hoạt động và vận hành của một thứ mới mẻ, sau đó lùi lại và cho trẻ cơ hội thử.
  • Đừng ép buộc hoặc kéo dài thời gian chơi. Khi con cảm thấy mệt mỏi với một hoạt động, đó là lúc cha mẹ bước vào và có sự điều chỉnh cho phù hợp.
  • Cân nhắc sự an toàn. Giúp con hiểu các quy tắc an toàn khi chơi và đảm bảo trẻ được giám sát hiệu quả (vừa đủ và kịp thời)
  • Có một khu vực chơi an toàn cho trẻ. Di chuyển các vật nhỏ, dễ vỡ ra khỏi tầm mắt của trẻ, cất gọn hóa chất và đồ nguy hiểm khỏi tầm với. Khi có một khu vực an toàn, trẻ sẽ được tự do di chuyển, khám phá, và “chơi hết sức mình”. Khi đó, cha mẹ cũng sẽ yên tâm hơn khi không phải đi theo canh chừng và nói “Không được” với con quá nhiều.

Tu-Anh Nguyen

Parent Coach & Parent Educator

Bài viết cùng chuyên mục

Tu Anh Nguyen

  • Mom of two

  • Parenting Writer

  • HeartWise® Parent Coach

  • Positive Parenting Educator & Family Counsellor

Chào bạn! Mình là Tú Anh, mẹ của 2 bé gái sinh năm 2018 và 2019, đang sống tại Tp. Hồ Chí Minh.Mình là một Parent CoachChuyên gia Tư vấn Phụ huynh được cấp bằng bởi ACPI; đồng thời là Chuyên gia Đào tạo Phụ huynh về Dạy con Tích cực với chứng chỉ từ Positive Discipline Association. Ngoài ra mình đã tham gia nhiều chương trình đào tạo chuyên sâu về giáo dục sớm, tư vấn phụ huynh, tâm lý trẻ em và chăm sóc trẻ nhỏ.Happy Parenting là dự án chia sẻ kiến thức & kinh nghiệm nuôi dạy con theo khoa học. Với định hướng Tự tin nuôi dạy con bằng sự tôn trọng và tình yêu thương, mong rằng tất cả chúng ta có thể tạo nên một hành trình khôn lớn cùng con đầy ý nghĩa và nhiều niềm vui.Cha mẹ vui vẻ, con trẻ hạnh phúc.