TRIPLE P - Chương trình Nuôi dạy con Tích cực: HỌC TRẢI NGHIỆM MIỄN PHÍ
1-3 tuổi Toddler Dạy con Tích cực

“16 tháng, con quá nghịch ngợm và tò mò, mẹ phải làm sao?”

Câu hỏi của bạn Th. gửi cho mình trên instagram@happyparenting.vn

“Em chào chị! Vì type trên story ko đủ nên em ib c. Bé trai nhà em được 16 tháng, nhưng rất tò mò nghịch phá đồ đạc phải dùng biện pháp gì để bé hiểu rằng con làm như vậy là không được. Nhiều khi em phạt bé bằng cách đánh thật đau và lặp đi lặp lại rằng con không được làm như vậy, nhưng bé không có dấu hiệu nghe lời và còn đánh ngược lại mẹ hoặc ai phạt bé.”

photo: Unsplash

Khoá học Triple P – Chương trình Nuôi dạy con Tích cực được Liên Hiệp Quốc và CDC xếp hạng hiệu quả nhất thế giới

Xin chào em!

Để trả lời câu hỏi này, chị muốn chia sẻ với em 2 ý chính như sau:
1. Về việc “nghịch ngợm” của con: Một em bé 15-18 tháng thì đang “bận” học và và trải qua những gì?
– Rất tò mò, muốn biết về mọi thứ xung quanh
– Nhõng nhẽo đu bám không muốn rời người nào thân thiết với con nhất
– Bắt đầu hoặc đã tự đi được rất giỏi
– Thu nạp từ vựng và khả năng ngôn ngữ tiến bộ nhanh
– Có kỹ năng vận động tinh: khả năng điều khiển các cử động tay khéo léo và phức tạp

–> Bố mẹ hãy hỗ trợ con phát triển bằng cách: dành trọn vẹn thời gian lắng nghe và trò chuyện cùng con (tức là không vừa dùng điện thoại hay vừa xem TV và vừa chơi với con): đọc sách, kể chuyện cho con, đưa con ra ngoài chơi, cùng con tập luyện các kỹ năng cơ bản trong cuộc sống mỗi ngày: sử dụng muỗng để ăn, cầm li để uống nước, dọn dẹp đồ chơi, chăn gối…

Chơi là cách để con học và phát triển suy nghĩ, trí tưởng tượng và óc sáng tạo. Con sẽ rất thích chơi những trò như tìm món đồ chơi bị giấu mất, hay xác định / đọc tên các bộ phận cơ thể, các món đồ chơi yêu thích.

Vì vậy, việc ngăn cản một em bé ở độ tuổi này nghịch ngợm và tìm tòi là điều không thể. Thay vào đó, em hãy chủ động cho con được “nghịch” tất cả những gì có thể trong giới hạn cho phép, miễn là an toàn và không làm tổn hại đến ai. Vì đó là cách để con được học và trải nghiệm ở lứa tuổi này.

Đảm bảo môi trường chơi an toàn cho con bằng cách:
– Cất khỏi tầm với và tầm mắt của con những món đồ nguy hiểm hay có giá trị và không muốn con làm hư, vỡ.
– Bịt các ổ điện mà con có thể chọc tay vào
– Bịt các góc cạnh bàn, tủ kệ sắc nhọn mà con có thể va mặt vào.
– Nếu có thể, xếp cho con một góc chơi trong nhà đủ rộng rãi để con có không gian di chuyển.

Con sẽ chỉ dừng việc tìm tòi và khám phá một món đồ nào đó sau khi con đã được thoả mãn sự hiếu kỳ và tò mò của mình. Vì vậy, sẽ hiệu quả hơn khi em ngồi cạnh, quan sát và giải thích cho con – đồng thời cũng để đảm bảo an toàn khi con đang “nghiên cứu” một món gì đấy.

Khoảng quanh mốc 18 tháng, con rất thích chơi những trò bắt chước và giả vờ. Ví dụ như khi con thấy người lớn nấu nướng, nêm nếm thức ăn… con sẽ rất thích được bắt chước làm theo. Vậy thì hãy giao cho con một bộ “đồ nghề” nấu nướng trong góc chơi của con, và chơi cùng con khi có thời gian rảnh rỗi.

Em hãy luôn nhớ là: trẻ con luôn cần phải có việc gì đó để làm (và chơi). Vì vậy, hãy luôn làm cho con bận rộn. Nếu không muốn con làm một việc gì đó, ngoài việc nói “không được” một cách nhẹ nhàng nhưng dứt khoát, hãy cho con cả giải pháp thay thế và cho con được lựa chọn.

2. Người lớn nên làm gì?
Thay vì giải thích thật nhiều những lí do vì sao con không được làm như vậy, chị nghĩ đôi khi là quá nhiều thông tin cho một bạn nhỏ 16 tháng, em hãy đổi hướng chú ý của con sang những hoạt động khác, kích thích sự hiếu kỳ của con vào việc khác.

Bởi vì có lẽ việc nghịch ngợm của con xuất phát từ 2 lí do chính:
– Buồn chán & tò mò: con cần có thứ để chơi, có việc để làm, con muốn được tìm hiểu về mọi thứ xung quanh.
– Muốn thu hút sự chú ý của người lớn, để cảm thấy mình có giá trị quan trọng trong gia đình và được quan tâm. Với chuỗi hành động: nghịch ngợm – bị phát hiện thấy và bị mắng – bị phạt và bị đánh thật đau, con em tự mình hình thành công thức là “muốn mẹ để ý đến thật nhiều thì hãy cứ nghịch như vậy”, và con học hành vi “đánh người khác” từ việc bị người lớn đánh mỗi khi bị phạt.

Nhưng với hình phạt này, con sẽ chỉ thấy được hậu quả của hành vi của mình, chứ con không được trang bị công cụ hay lựa chọn nào để lần sau con biết mà thay đổi hành vi cả.

Nên cho những lần sau, em có thể thử cách này:
– Nói “không được” nhẹ nhàng nhưng dứt khoát
– Giải thích lí do vừa đủ, ngắn gọn, và nhất quán, cho tất cả những lần nào con có hành động nghịch ngợm
– Luôn chuẩn bị sẵn thứ khác cho con chơi, rủ con chơi một trò khác, giao cho con việc gì phù hợp để con làm cùng với mình.
– Chủ động tạo điều kiện cho con nghịch những gì con được phép nghịch. Con sẽ thôi và chán sau khi xong “nhiệm vụ”.

Hi vọng với cách tiếp cận mới, người lớn sẽ đỡ được căng thẳng và bực dọc để có thể “xử lý” con mềm mỏng hơn. Khi các nhu cầu tâm lý của con được đáp ứng, hành vi của con sẽ thay đổi.

– – – – –
Tu-Anh Nguyen
HeartWise® Parent Coach
Certified Positive Discipline Parent Educator
www.happyparenting.vn

Trả lời

Bài viết cùng chuyên mục