TRIPLE P - Chương trình Nuôi dạy con Tích cực: HỌC TRẢI NGHIỆM MIỄN PHÍ
Làm cha mẹ

Generation Alpha? Là thế hệ con cái chúng ta.

Hôm trước mình có làm một khảo sát nhỏ trên trang instagram Happy Parenting (16k fl) , kết quả thu được là 80% các phụ huynh trẻ không biết về cụm từ Generation Alpha – Thế hệ Alpha (Gen Alpha).

Gen Alpha – Thế hệ Alpha là ai?

Gen Alpha là tên gọi toàn cầu chỉ những đứa trẻ công nghệ sinh ra từ năm 2010-2024. Vào năm 2010, chiếc iPad đầu tiên ra mắt, instagram cũng ra đời, và từ 2013, cụm từ “công nghệ 4.0” cũng liên tục được nhắc đến (nguyên gốc của cụm từ này là “công nghiệp 4.0” (Industry 4.0) xuất phát từ một báo cáo của chính phủ Đức)

Trung bình mỗi tuần có 2,8 triệu đứa trẻ Gen Alpha chào đời; dự đoán vào năm 2025, toàn dân số Gen Alpha là 2,2 tỷ – thế hệ có tổng dân số đông nhất trong lịch sử loài người. Trong đó, 3 nước có dân số Gen Alpha đông nhất thế giới lần lượt là: 1. Ấn Độ, 2. Trung Quốc, 3. Indonesia – điều này có nghĩa là lực lượng lao động toàn cầu tương lai gần có sự thay đổi về trật tự.

Và, chúng ta – những cha mẹ thế hệ Millennials (Gen Y) – đang đẻ ra, sẽ nuôi & dạy một thế hệ lãnh đạo cả địa cầu cùng những công nghệ ưu việt, trí tuệ nhân tạo (robot), thực tế ảo… như thế nào? Kỹ năng xã hội – cảm xúc, đời sống tình cảm, nhận thức và cách nhìn nhận về cuộc sống của những đứa trẻ này sẽ khác biệt như thế nào so với thế hệ chúng ta?

Gen Alpha khác chúng ta ra sao?

Lứa Gen Alpha đầu tiên giờ đây đã 10 – 11 tuổi, không ít trong số đó đã sở hữu kênh Youtube riêng, tài khoản tiktok riêng, và khi được hỏi về nghề nghiệp mơ ước trong tương lai, kha khá các em rất quyết tâm trả lời rằng: “Lớn lên con sẽ trở thành YouTuber / con sẽ làm streamer”.

Sinh ra khi công nghệ đã là một phần không thể thiếu của cuộc sống, Gen Alpha là thế hệ chào đời đã mặc định là biết cách để kết nối toàn cầu – ngồi ở nhà mở Google Earth lên có thể trải nghiệm được không gian bất kỳ đâu, mở Google 3D image có thể nhìn thấy cả sư tử, cá sấu, khủng long trong phòng khách, dễ dàng học online ở bất kỳ cơ sở trung tâm nào trên thế giới có chương trình trực tuyến… Thế hệ Alpha biết nhiều thứ hơn hẳn các thế hệ trước, trưởng thành và “mau lớn” với một tốc độ đáng kinh ngạc.

8X VN – chúng ta đã từng rất biết chờ đợi: chờ đợi dial-up VNN 1269 tín tít tút tút để kết nối vào chatroom, chờ đợi cô tổng đài đọc vào máy nhắn tin phonelink, chờ đợi đầu máy tua băng để xem phim lại từ đầu, hoặc chờ vô tuyến truyền hình đến giờ mới có phim xem, chờ ca sĩ yêu thích ra đĩa CD mới để nghe tới trầy mặt sau thì thôi, chờ gọi lại trên điện thoại bàn hay Nokia 1100 nếu máy bận, chụp hình thì phải chờ lấy phim ra đi rửa, lỡ có bị xấu thì cũng ráng chịu…

Gen Alpha thì ít phải chờ đợi gì, vì: Internet mà không broadband, không 4G-5G thì phải đổi ngay mạng wifi khác, điện thoại không chỉ nghe tiếng mà còn phải tương tác được với nhau, phim ảnh – âm nhạc – giải trí là on-demand (muốn xem bất cứ lúc nào cũng có, nhờ vào Netflix, Spotify, Youtube…), và có thể chỉ vài năm nữa thôi, biết đâu câu cửa miệng của lũ trẻ không còn là “Bố ơi, mẹ ơi”.. mà là “Hey Siri, Hey google, Hey Alexa…” vì Siri / Google / Alexa hẳn sẽ biết nhiều câu trả lời hơn bố và mẹ…

Vì Gen Z và Gen Alpha ít phải chờ đợi điều gì, nên các khẩu hiệu sống như YOLO (You Only Live Once) hay NoToMo (No Tomorrow) và FOMO (Fear of Missing Out – ngủ dậy 1 đêm không kịp bắt trend là thành người tối cổ) mới trở nên phổ biến vậy.

Gen Alpha: thế hệ được “định hình” bằng công nghệ, cần gì cho tương lai?

Ngày xửa ngày xưa, khi radio ra đời, nó mất 38 năm để chạm ngưỡng 50 triệu người dùng; còn TV thì mất 13 năm để đạt 50 triệu người xem, iPod mất 4 năm, Internet mất 3 năm, Facebook thì mất hẳn .. 1 năm, còn Pokemon Go đạt 50 triệu người chơi trong vỏn vẹn 19 NGÀY.

Khi được sinh ra có máy tính bảng làm vú em, màn hình ca nhạc là công cụ dỗ cho nín khóc, công nghệ số là bước tiến đáng kể giúp cho việc học hành của lũ trẻ, việc tách rời màn hình ra khỏi đời sống của chúng tất nhiên là điều KHÔNG THỂ.

Thiết bị điện tử là công cụ giúp chúng ta kết nối nhanh hơn và rộng hơn, xa hơn; đồng thời, nó cũng là công cụ giúp chúng ta NGẮT KẾT NỐI (với mọi người xung quanh) nhanh nhất và hiệu quả nhất: nếu không muốn tương tác hay nói chuyện với ai, hãy cứ cắm mặt vào điện thoại, sẽ không ai làm phiền bạn nữa. Vậy kỹ năng giao tiếp, tương tác, cảm xúc – xã hội của Gen Alpha có được cân bằng hay cần được hỗ trợ để phát huy như thế nào?

Thế hệ 8X ở Việt Nam, có tiếng Anh là có chìa khóa mở cửa ra thế giới, đi làm ở tập đoàn nước ngoài, thành công có thể đo đếm qua số lượng nhà, xe, sổ tiết kiệm… Thế hệ Gen Z (1995 – 2009), thế hệ sáng tạo và dùng công nghệ để làm giàu, thành công được đo đếm qua sự sáng tạo, content, lượng người theo dõi, sự độc đáo của bản thân… Vậy, đến Gen Alpha, khi trí tuệ nhân tạo (robot) cũng đã có thể sáng tạo và sáng tác nhạc, thành công đo đạc bằng gì?

Nếu các thế hệ trước, việc học hành quan trọng nhất là kết quả thi cử và ra trường có được việc làm; với Gen Alpha, kiến thức phải có tính ứng dụng trong cuộc sống (nghĩa là giáo viên phải bước ra khỏi vùng an toàn, khỏi giáo trình mấy chục năm và phải cập nhật theo thời đại), đến trường không chỉ để lấy điểm cao, mà còn phải học được kỹ năng học tập (learning skills: học trên các nền tảng công nghệ khác nhau, học cách nghiên cứu, cá nhân hóa việc học – theo cách hiệu quả nhất cho bản thân…)…

Làm cha mẹ của thế hệ Alpha có thử thách quá không?

Việc nuôi dạy một thế hệ quá khác biệt với những thay đổi theo tốc độ quá nhanh như vậy, cha mẹ Gen Y phải đối mặt với không ít thử thách. Các con cần cha mẹ trong vai trò leader (lãnh đạo) có khả năng đưa ra những định hướng đúng đắn trong tương lai của chúng. Nhưng tương lai của chúng sẽ ra sao, chính bản thân chúng ta phải tự cập nhật và tự học hỏi rất nhiều để không bị tụt hậu.

Mình sẽ chia sẻ 1 bài nội dung khác về “Những thử thách khi làm cha mẹ của thế hệ Alpha” sau nhe.

Tú Anh Nguyễn

Reference:
Understanding Generation Alpha (McCrindle, 2020): https://mccrindle.com.au/wp-content/uploads/reports/Understanding-Generation-Alpha-Report-2020.pdf

Bài viết cùng chuyên mục