TRIPLE P - Chương trình Nuôi dạy con Tích cực: HỌC TRẢI NGHIỆM MIỄN PHÍ
1-3 tuổi Toddler Dạy con Tích cực

Khủng hoảng tuổi lên 2 – Khi câu cửa miệng luôn là “KHÔNG”

1.    Khi câu cửa miệng luôn luôn là “Không”, em bé 2 tuổi đang cố gắng nói những điều gì? 

“Là một em bé 2 tuổi, giờ đây con có tính cách và sở thích riêng. Con muốn chứng tỏ sự tự chủ của mình. Con muốn được khám phá thế giới quanh con. Chứ con không cố tình và không bao giờ muốn làm cho bố mẹ nổi giận đâu”

“Con mới vừa học được sức mạnh của từ “Không” và con thích thử nghiệm ý nghĩa của cái từ vựng hay ho này. Dường như con càng dùng từ này nhiều, mẹ càng phản ứng mạnh hơn. Nên con cứ muốn thử để xem tiếp theo mẹ sẽ làm gì”

“Đôi khi con mải chơi nên không ngủ đủ, con bận thử thách bố mẹ mà quên mất phải ăn cho no. Thế là con gắt gỏng vì buồn ngủ hay đói bụng, nhưng lại không thể nói cho bố mẹ hiểu. Cuối cùng con chỉ còn cách nằm vật ra mà khóc”.

“Con không thích những sự thay đổi đột ngột. Bây giờ con đã 2 tuổi rồi, con bận rộn lắm! Nhiều khi con đang đọc dở một quyển sách hay đang chơi giữa chừng một món đồ chơi, bố lại bắt con đứng lên đi tắm ngay, hay mẹ lại muốn con đi ăn cơm ngay lập tức. Con không hài lòng tí nào cả, con đang bận mà!”

“Con rất thích bắt chước và “tham vọng” muốn được tự làm lấy nhiều việc giống như người lớn. Nhưng sao con thử hoài, thử mãi mà không được. Nhiều lúc lại còn bị ngăn cản không được phép làm bất cứ việc gì nữa. Tại sao không ai hiểu con?”

“Bởi vì có một vài lần con thử “nổi cơn tam bành” ở chỗ công cộng, con thấy bố mẹ đầu hàng và chiều theo các yêu sách của con, nên con tin rằng đó là cách để bố mẹ thực hiện điều con muốn. Con chỉ cần tăng cường độ sau mỗi lần là được.”

2.    Bố mẹ nên làm gì để cùng con vượt qua khủng hoảng tuổi lên 2?

Đừng đợi nước đến chân mới nhảy: Bố mẹ hãy sớm ngồi lại cùng nhau để thống nhất chiến lược xử lý ăn vạ, kể từ cơn ăn vạ đầu tiên của con. Việc nhất quán trong cách dạy con ở gia đình là viên gạch nền tảng đầu tiên cho những bước sau đó.

Nếu con nói “Không” thường xuyên: thì đừng hỏi con những câu mà câu trả lời là “Có / Không”. Hãy hỏi con những câu mà con có thể lựa chọn và ra quyết định: “Con muốn làm việc A hay việc B?”, “Con muốn ăn món C hay D?”. Hạn chế nói “Không” với con: Thay vì nói: “Con không được sập cửa!” hãy nói: “Con đóng cửa nhẹ tay giúp mẹ nhé”. Hay: “Con không được hét như thế!” hãy nói: “Mẹ cho con hét nhưng con hét nhỏ thôi, con hét nhỏ thử mẹ nghe nào.”

Cho con sinh hoạt theo một lịch trình khoa học và nhất quán: Dù sao thì con vẫn chỉ là một em bé 2 tuổi và cần được ăn uống, nghỉ ngơi điều độ để đảm bảo tình trạng thể chất và tinh thần tốt nhất. Đặc biệt là khi con chưa có khả năng tự điều tiết cảm xúc hay tự nói ra được nhu cầu của mình, con sẽ rất bối rối, dẫn đến mất kiểm soát trong hành vi.

Báo trước cho con về một việc sắp xảy ra, cho con thời gian chuẩn bị. Nếu muốn con thực hiện việc gì, bố mẹ hãy hỏi: “Con muốn chơi thêm 3 phút hay 5 phút nữa trước khi mình đi tắm?”.

Cho con cơ hội được tự làm mọi việc, trong giới hạn cho phép. Hãy cho con được nghịch nước, nghịch cát khi có thể, con học được rất nhiều qua việc chơi. Hãy giao cho con những “nhiệm vụ” vừa sức và trong khả năng của con, cho con cơ hội được chứng tỏ bản thân và khen ngợi khi con làm được. Cho dù con có lóng ngóng hay vụng về, hãy ghi nhận nỗ lực và động viên con, chứ đừng thay con làm mọi việc.

Luôn mềm mỏng, nhẹ nhàng đồng thời nhất quán và dứt khoát. Thay vì la mắng và quát nạt con, hãy nhẹ nhàng công nhận và cho con biết những cảm xúc mà con đang trải qua. Nếu con có những hành vi la hét, khóc lóc, giãy giụa ở nơi đông người, hãy cùng con ra một góc yên tĩnh, ngồi bên cạnh con và cho con thời gian để điều tiết những cảm xúc tiêu cực. Không tạo tiền lệ thoả hiệp và chiều theo ý con mỗi khi con ăn vạ.

Khủng hoảng tuổi lên 2 thật ra là sự choáng ngợp về mặt cảm xúc mà chính con chưa thể tự hiểu được. Vì vậy, con thường sử dụng những hành động của cơ thể để “phiên dịch” hoặc giải toả những đợt dâng trào cảm xúc bên trong đó. Con có thể cảm thấy sợ hãi, buồn phiền, bị bỏ rơi, cảm giác mình không quan trọng, cần được chú ý… và nếu người lớn không giúp con giải toả và điều tiết được, con sẽ bộc phát ra qua hành vi nào mà con thấy … thuận tiện nhất.

Parent Coach Tú Anh Nguyễn

Bài viết cùng chuyên mục