TRIPLE P - Chương trình Nuôi dạy con Tích cực: HỌC TRẢI NGHIỆM MIỄN PHÍ
Làm cha mẹ

“Tự kiềm chế cảm xúc của bản thân khó … muốn chết, làm sao mà “Dạy con Tích cực” được?”

Khi trở thành cha mẹ, chúng ta đã bước chân lên một chuyến tàu lượn siêu tốc roller coaster để trải nghiệm các cung bậc của những cảm xúc mãnh liệt. Ban đầu, đó thường là cảm giác hạnh phúc và thoải mái khi được ôm ấp, nựng nịu, chơi đùa và thích thú khi nhìn thấy sự phát triển vượt trội hàng ngày của con. 

Và dần dần, các giai đoạn thử thách bắt đầu xuất hiện nhiều hơn. Chắc chắn chúng ta đã từng trải qua những cảm giác căng thẳng, tức giận, thất vọng và phẫn uất – khi không thể hiểu con đang khóc vì lí do gì và làm thế nào để con nín hay dừng cơn ăn vạ bão táp ấy, hay khi đứa trẻ tuổi mầm non (toddler 1-3) đưa ra những yêu cầu cực kỳ phi lý, hoặc khi đối diện các hành vi hung hăng của trẻ mẫu giáo (3-5 tuổi) với em bé nhỏ hơn. Đây là những tình huống thường gây ra cho cha mẹ những cảm xúc “to lớn” khó kiềm chế.

Học các chiến lược NUÔI DẠY CON TÍCH CỰC

Làm cha mẹ, chúng ta thật sự có quyền kiểm soát những gi?

Bạn có biết, thật ra, chúng ta không thể điều khiển con trẻ làm mọi điều theo đúng ý cha mẹ (ví dụ như: ăn, ngủ, pee, poo, ngưng nói chuyện hoặc ngừng nổi cơn thịnh nộ). Nhưng, chúng ta hoàn toàn có quyền kiểm soát được cách bản thân phản ứng và đối phó với những hành vi của con.

Khả năng tự kiểm soát và kiềm chế những cảm xúc “to lớn” của bản thân là một kỹ năng không dễ. Tuy khó, nhưng sẽ thật không công bằng cho con trẻ nếu chúng ta cho phép mình “thả trôi”, để cho mọi cảm xúc tiêu cực tự do bùng nổ, đặc biệt là trong những giai đoạn con trẻ có những hành vi thử thách. 

Khi một bạn nhỏ 2 tuổi bùng nổ cơn thịnh nộ vì một tình huống xảy ra không đúng như ý con muốn, nếu đáp trả con bằng sự đe dọa, tức giận hay thể hiện sự thất vọng, chúng ta có thể khiến con đau khổ hơn chứ không giúp con học được cách bình tĩnh để vượt qua. Ngược lại, nếu cha mẹ có khả năng tự điều chỉnh bản thân, sẽ có thể dạy con phát triển Trí tuệ Cảm xúc EQ. Khi phát triển khả năng quản lý được những cảm xúc bùng nổ, khi đến tuổi đi học, con sẽ có kết quả tốt hơn, xây dựng được tình bạn và có được những mối quan hệ bền vững khi trưởng thành.

EQ – Kỹ năng quản lý những cảm xúc “to lớn”, cụ thể là những gì?

  • Bày tỏ cảm xúc theo cách không gây hại cho người khác
  • Kiểm soát hành động bộc phát và suy nghĩ tiêu cực, tránh làm tổn thương
  • Suy nghĩ thấu đáo, cân nhắc về hậu quả trước khi hành động
  • Phát triển cảm giác và nhận định tích cực về bản thân và người khác
  • Chấp nhận và tuân thủ các quy tắc và giới hạn trong cuộc sống và xã hội

Làm sao để có khả năng kiểm soát bản thân và kiềm chế cảm xúc tốt hơn?

Việc quản lý những cảm xúc tiêu cực và “to lớn” chắc chắn là nói dễ hơn làm. Nhưng các ba mẹ ơi, hãy cố gắng lên vì kết quả rất xứng đáng với công sức và nỗ lực đó. 

Hiểu mình: Tự nhận thức được rằng cảm thân đang cảm thấy như thế nào.

Cảm xúc thì không có cảm xúc đúng hay sai. Nhưng, việc chúng ta phản ứng hay cư xử ra ngoài, khi đang có những cảm xúc tiêu cực, thì có thể gây tổn thương đến người khác, ảnh hưởng không tốt đến con trẻ.  

Ví dụ: Khi con tức giận và hét lên: “Mẹ thật là đáng sợ, con ghét mẹ lắm rồi!”. – Chúng ta đương nhiên sẽ cảm thấy tức giận, thất vọng, và cũng muốn hét trả lại với con: “Mẹ cũng hết chịu nổi con rồi, con là đứa cư xử không ra gì cả!”. Cách phản ứng này sẽ không giúp con con bình tĩnh và học được cách cư xử tốt hơn, mà chỉ khiến cho không khí căng thẳng giữa mẹ và con leo thang ngày một nhiều hơn.

Trong tình huống này, nếu chúng ta hiểu được bản thân đang tức giận, và con cũng đang tức giận, hãy hít một hơi thật sâu, và nghĩ xem: “Bây giờ, mình cần phải làm gì và nói gì để con học được về giới hạn trong cách cư xử và giảm thiểu cái hành vi này? Thay vì là trả đũa hay trừng phạt con theo cách đau đớn?”

 Hiểu con: có 2 chữ đơn giản nhỏ xíu thôi, nhưng đúng là không dễ xíu nào.

Khi thật sự hiểu con, chúng ta sẽ có khả năng điều chỉnh những mong đợi của bản thân ở cách cư xử của con. Vậy, “Hiểu con”, là cha mẹ phải hiểu những gì?

  • Tính khí, và cách làm sao để bản thân hòa hợp được với những đặc điểm tính khí trời ban cho con có sẵn.
  • Giai đoạn phát triển: 0-18 tháng, 1-2 tuổi, 3-5 tuổi, 6-12 tuổi, 10-16 tuổi… là những chương có nội dung hoàn toàn khác biệt và mới mẻ trong quyển … tiểu thuyết “Làm cha mẹ & Nuôi dạy con” chúng ta phải đọc trong tầm 18 năm trời 🙂 Trong từng giai đoạn này, con sẽ có những sự phát triển nhảy vọt về nhận thức, cảm xúc, cách cư xử và hành vi thể hiện ra ngoài.

Khi cha mẹ hiểu vì sao con lại hành xử như vậy, và hiểu rằng cách phản ứng của bản thân cũng gây ảnh hưởng lên hành vi của con, chúng ta sẽ dễ dàng kiểm soát bản thân hơn và có thể học được các kỹ năng và các chiến lược mới, để có thể Nuôi dạy con Tích cực một cách thành công. 

Tú Anh Nguyễn

Bài viết cùng chuyên mục