Những kĩ năng như bước đi đầu tiên, lần đầu mỉm cười, vẫy tay “bye-bye” được gọi là các mốc phát triển. Mốc phát triển là những điều đa số trẻ có thể làm được khi đến một độ tuổi nhất định. Cha mẹ có thể dạy con phát triển toàn diện và đạt được những cột mốc này bằng cách cùng chơi, hỗ trợ con học hỏi, giao tiếp, cư xử, và chuyển động  (như trườn bò, đứng, hay nhảy). 

Năm đầu đời, trẻ sơ sinh tập trung phát triển thị lực, vươn tay, khám phá, và quan sát xung quanh. Nhận thức và sự phát triển não bộ là quá trình học hỏi, ghi nhớ, giao tiếp, suy nghĩ, và lý luận. Phát triển ngôn ngữ không chỉ là phát ra tiếng hoặc nói “ma-ma” và “da-da”. Lắng nghe, hiểu, và biết tên mọi người và tên gọi đồ vật… là phát triển ngôn ngữ. Vào giai đoạn này, trẻ sơ sinh phát triển những mối quan hệ yêu thương và tin tưởng với người thân – khởi đầu của sự phát triển xã hội và cảm xúc. 

Nuôi Dạy Con Tích Cực

Sau đây là một vài việc mà bố mẹ có thể làm để giúp con trong giai đoạn phát triển này:

  • Trò chuyện với con. Giọng nói êm ái của cha mẹ có tác dụng xoa dịu rất lớn.
  • Phản hồi khi con phát ra âm thanh bằng cách lặp lại những gì con “nói” và thêm câu chữ vào. Điều này sẽ giúp con học cách sử dụng ngôn ngữ.
  • Đọc sách cho con nghe để giúp con phát triển kỹ năng hiểu ngôn ngữ và phát âm.
  • Hát cho con nghe và chơi nhạc sẽ giúp con phát triển tình yêu cho âm nhạc và giúp phát triển não bộ.
  • Khen ngợi khích lệ con và dành cho con nhiều sự chú ý yêu thương.
  • Dành thời gian thể hiện tình cảm sẽ giúp con cảm thấy được quan tâm, chăm sóc và an toàn.
  • Chơi đùa khi con tỉnh táo và thoải mái. Để ý kĩ con xem có dấu hiệu mệt mỏi hay quá sức thì có thể cho con nghỉ ngơi.
  • Khi con muốn di chuyển hay sờ chạm vào những nơi hoặc đồ vật không được phép, hãy đánh lạc hướng con bằng đồ chơi và đưa con đến khu vực khác an toàn hơn.
  • Chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần và cảm xúc của bản thân. Nuôi dạy con có thể là một công việc mệt mỏi! Khi bạn chăm sóc tốt cho bản thân, bạn sẽ dễ dàng tận hưởng việc làm cha mẹ tích cực và đứa trẻ sơ sinh của mình theo cách tràn đầy yêu thương.

An Toàn Là Trên Hết

  • Khi gia đình có một thành viên mới là một đứa trẻ, hãy đảm bảo ngôi nhà bạn là một chốn an toàn. Hãy kiểm tra quanh nhà xem có gì có thể gây nguy hiểm cho con không. Là bố mẹ, việc của bạn là đảm bảo bạn cho còn một môi trường ở nhà an toàn. Việc chuẩn bị đảm bảo rằng bạn đã sẵn sàng về mặt tâm lý và tinh thần để có con là quan trọng. Sau đây là một số cách để giúp giữ an toàn cho bé:
  • Không bao giờ lắc con! Trẻ sơ sinh có cơ cổ rất yếu ớt, chưa thể giữ ổn định đầu con được. Nếu bạn lắc con, bạn có thể làm tổn thương não của con, thậm chí gây ra tử vong.
  • Đảm bảo rằng bạn luôn đặt con nằm ngửa khi cho con ngủ để đề phòng hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (Sudden infant death syndrome – SIDS). Đọc thêm về những khuyến nghị về ngủ an toàn cho trẻ sơ sinh tại đây.
  • Bảo vệ trẻ và gia đình khỏi việc phải hít phải khói thuốc lá một cách thụ động. Không được cho phép bất kỳ ai hút thuốc trong nhà của bạn.
  • Đặt con ngồi ghế sau, trong ghế an toàn theo hướng nhìn về đuôi xe khi cho con đi xe ô tô. Việc này được khuyến nghị bởi Cục quản lý đường cao tốc và an toàn giao thông quốc gia Mỹ.
  • Đề phòng trẻ bị mắc nghẹn bằng cách cắt nhỏ đồ ăn cho con. Không cho con chơi với những đồ chơi hay đồ vật có kích thước nhỏ, dễ nuốt phải.
  • Không cho con chơi với những gì mà con có thể dùng để che mất mặt.
  • Không bao giờ bưng đồ ăn nóng hay nước sôi gần con hoặc khi đang bế con.
  • Vắc xin rất quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe và sự an toàn của con. Vì trẻ em có thể gặp những căn bệnh nghiêm trọng, việc cho con đi tiêm chủng đúng lịch trình là quan trọng. Hãy nói chuyện với bác sĩ của con bạn để đảm bảo con có đủ những mũi tiêm cần thiết.

Cơ Thể Khoẻ Mạnh

  • Sữa mẹ sẽ cung cấp đủ những gì trẻ sơ sinh cần trong 6 tháng đầu đời. Vào giai đoạn từ 6 đến 12 tháng tuổi, con sẽ học về những mùi vị và cấu trúc mới qua thức ăn rắn lành mạnh, nhưng sữa mẹ vẫn nên là nguồn dinh dưỡng chính.
  • Cho bé ăn từ từ và kiên nhẫn, khuyến khích con thử những mùi vị mới nhưng không ép buộc con, và để ý kĩ xem con còn đói không.
  • Cho con bú là cách tự nhiên cho con ăn, tuy nhiên nó có thể gây khó khăn cho bạn, tìm kiếm sự giúp đỡ từ các trung tâm cơ sở có chuyên môn.
  • Cho con hoạt động. Con có thể chưa đi, chạy nhảy được, nhưng con có thể làm nhiều thứ để giữ chân tay được hoạt động trong ngày. Hãy cho con xuống đất để di chuyển, điều này sẽ giúp con trở nên khỏe hơn, học hỏi, và khám phá.
  • Cố gắng không cho con ngồi trên võng, xe đẩy, ghế nhún quá lâu.
  • Hạn chế thời gian nhìn vào màn hình thiết bị điện tử. Đối với trẻ em dưới 18 tháng tuổi, Viện hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ khuyến nghị rằng tốt nhất là trẻ không sử dụng thiết bị nào, ngoại trừ khi gọi video.
  • Đảm bảo rằng con ngủ đủ giấc mỗi đêm: đối với trẻ sơ sinh từ 4-12 tháng tuổi, là 12-16 tiếng mỗi 24 giờ đồng hồ (bao gồm cả ngủ trưa).

Là cha mẹ, bạn mang đến cho con mình một khởi đầu tốt đẹp trong cuộc sống — bạn nuôi dưỡng, bảo vệ và hướng dẫn con. 

Nuôi dạy con cái là một quá trình chuẩn bị cho con bạn sự độc lập. Khi con bạn lớn lên và phát triển, bạn có thể làm nhiều điều để giúp con mình. Những liên kết này sẽ giúp bạn tìm hiểu thêm về sự phát triển của con bạn, cách nuôi dạy con tích cực, sự an toàn và sức khỏe ở mỗi giai đoạn trong cuộc đời của con bạn.

Cách dạy trẻ phát triển trong từng độ tuổi được tập trung chủ yếu vào 5 chủ đề sau:

1. Thay đổi Tâm lý - Xã hội

2. Suy nghĩ và Học hỏi

3. Nuôi dạy con tích cực

4. An toàn là trên hết

5. Cơ thể khỏe mạnh